Hoe kies je een écht goede olijfolie?
Bezoekers proeven biologische Griekse extra vierge olijfolie van Liophos tijdens het STREAM Festival in Eindhoven.
Goede olijfolie kiezen: hoe herken je echte extra vierge olijfolie?
Bezoekers proeven biologische Griekse extra vierge olijfolie van Liophos tijdens het STREAM Festival in Eindhoven.
Goede olijfolie kiezen lijkt misschien eenvoudig, maar tijdens het STREAM Festival in Eindhoven merkte ik dat veel bezoekers twijfelen in de winkel: welke fles is nu écht kwaliteit en welke niet? Tijdens het STREAM Festival in Eindhoven stelde ik veel bezoekers aan mijn kraam dezelfde vraag: “Waar koop jij je olijfolie?”
De antwoorden waren verrassend. Sommigen vertelden dat familie of vrienden flessen uit Italië of Griekenland meenemen. Anderen kiezen simpelweg de fles die in de aanbieding is in de supermarkt. Maar bijna niemand wist precies uit te leggen waaraan je een écht goede extra vierge olijfolie herkent.
Dat is eigenlijk niet zo vreemd. Het aanbod is enorm en de etiketten zijn vaak verwarrend. In dit artikel geef ik 9 praktische tips om goede olijfolie te kiezen, met als voorbeeld onze biologische Griekse Liophos-olijfolie, omdat ik de herkomst, de producent en het volledige productieproces goed ken.
Waarom is de kwaliteit van olijfolie zo belangrijk?
Olijfolie is veel meer dan alleen een ingrediënt om mee te koken. Extra vierge olijfolie behoort tot de meest onderzochte voedingsmiddelen binnen het mediterrane voedingspatroon. Vooral oliën die rijk zijn aan natuurlijke polyfenolen bevatten antioxidanten die passen binnen een gezonde en gevarieerde voeding.
Bij een goede extra vierge olijfolie blijven de natuurlijke aroma’s, vitamines en antioxidanten behouden doordat de olie uitsluitend mechanisch wordt gewonnen, zonder chemische raffinage en zonder hoge temperaturen. Een kwaliteitsolijfolie zorgt daarom niet alleen voor meer smaak, maar is ook een bewuste keuze voor iedereen die waarde hecht aan pure voeding.
1. Kies altijd voor extra vierge
De eerste stap om goede olijfolie te kiezen is eenvoudig: kijk naar het etiket. Kies uitsluitend voor Extra Vierge Olijfolie (Extra Virgin Olive Oil).
Daarnaast zie je vaak termen zoals:
koudgeperst
cold extracted
eerste koude persing
Volgens de Europese regelgeving wordt extra vierge olijfolie uitsluitend mechanisch geproduceerd en mag de zuurgraad maximaal 0,8% bedragen. Dat is de hoogste kwaliteitscategorie.
2. Let op de herkomst
De herkomst vertelt vaak veel over de kwaliteit. Vermijd etiketten waarop alleen staat:
blend van EU-oliën
mengsel van EU- en niet-EU-oliën
Dat betekent niet automatisch dat de olie slecht is, maar je weet simpelweg niet waar de olijven vandaan komen.
Een producent die trots is op zijn product vermeldt meestal:
het land
de regio
soms zelfs het dorp
en vaak ook het olijvenras.
Als voorbeeld komt onze Liophos-olijfolie uit Lakonia, in het zuiden van Griekenland. De olie wordt gemaakt van één olijvenras: Koroneiki, een variëteit die bekendstaat om haar fruitige smaak en hoge gehalte aan natuurlijke polyfenolen.
3. Monovariëteit of blend?
Net zoals bij wijn bestaan er verschillende druivenrassen, bestaan er ook verschillende olijvenrassen. Een monovariëteit wordt gemaakt van één ras en heeft daardoor een herkenbaar smaakprofiel.
Blends kunnen eveneens uitstekend zijn, zolang de producent transparant is over de samenstelling. Belangrijker dan de vraag “blend of niet” is dus dat je weet waar de olie vandaan komt en dat je producenten kiest die open zijn over herkomst en rassen.
4. Vroege oogst betekent vaak meer smaak
Niet alle olijven worden op hetzelfde moment geoogst. Voor premium olijfolie worden de olijven vaak al vroeg geplukt. Dat levert minder olie op, maar meestal wel:
meer aroma
een intensere smaak
een hoger gehalte aan natuurlijke polyfenolen.
Daarom zie je op sommige flessen termen als:
Early Harvest
High Phenolic
Veel liefhebbers gebruiken dagelijks één tot twee eetlepels hoogwaardige extra vierge olijfolie als onderdeel van een gezond voedingspatroon.
5. Kies voor donker glas of blik
Licht, zuurstof en warmte zijn de grootste vijanden van olijfolie. Daarom wordt kwaliteitsolijfolie vrijwel altijd verpakt in:
donker glas
of metalen blikken.
Doorzichtige plastic flessen bieden minder bescherming tegen oxidatie, waardoor smaak en aroma sneller achteruitgaan.
Onze Liophos-olijfolie wordt gebotteld in stevige, donkere glazen flessen en in metalen 5-literblikken, precies om de kwaliteit zo lang mogelijk te bewaren.
6. Kijk naar de oogstdatum
In tegenstelling tot wijn wordt olijfolie niet beter met de jaren. Hoe verser de olie, hoe beter de smaak.
Let daarom op:
oogstjaar
oogstdatum
of productiedatum.
Na opening bewaar je de fles het liefst koel, donker en goed afgesloten, en gebruik je haar binnen enkele maanden – zeker als je de olie vooral koud gebruikt in salades en over gerechten.
7. Gebruik vooral je neus en je smaak
Een goed etiket is belangrijk, maar uiteindelijk vertellen je zintuigen het meeste. Een kwalitatieve extra vierge olijfolie ruikt fris en fruitig.
Je kunt aroma’s herkennen zoals:
vers gemaaid gras
groene tomaat
artisjok
groene amandel
vijgenblad.
Ook de smaak mag verrassen. Een lichte bitterheid en een peperige afdronk zijn juist kenmerken van een olie met veel natuurlijke polyfenolen. Dat scherpe gevoel achter in de keel is dus meestal een goed teken.
8. Waarom importeert Italië zoveel Griekse olijfolie?
Veel consumenten denken dat een fles met “Italiaanse olijfolie” automatisch betekent dat alle olijven uit Italië komen. De werkelijkheid is iets genuanceerder.
Italië is al jarenlang één van de grootste producenten én exporteurs van olijfolie. Tegelijkertijd is het land ook één van de grootste importeurs. Een aanzienlijk deel van de Griekse olijfolie wordt in bulk naar Italië vervoerd. Daar wordt de olie vaak gecontroleerd, gestandaardiseerd, gemengd met oliën uit andere landen en vervolgens gebotteld.
Zolang de etikettering voldoet aan de Europese regelgeving, mag dat gewoon. Dat betekent niet dat Italiaanse olijfolie minder goed is – Italië produceert uitstekende premium olijfoliën. Wel laat het zien dat de herkomst van de olijven belangrijker is dan alleen de naam van het land op het etiket. Daarom loont het om goed naar de oorsprong van de olie te kijken en te kiezen voor producenten die daar open over zijn.
9. Onze keuze: Liophos als voorbeeld
Omdat veel bezoekers vragen welke olijfolie wij zelf gebruiken, deel ik graag ons eigen voorbeeld. Wij werken met Liophos, een biologische extra vierge olijfolie uit Lakonia in Zuid-Griekenland.
De olie wordt geproduceerd uit Koroneiki-olijven, koud geëxtraheerd en afkomstig uit kleinschalige biologische boomgaarden. Afhankelijk van je gebruik zijn er verschillende varianten:
Liophos 750 ml – ideaal voor dagelijks gebruik.
Liophos Recoltă timpurie – voor wie houdt van een krachtige, frisse smaak.
Liophos înalt fenolic – rijk aan natuurlijke polyfenolen.
Liophos 5 liter – geschikt voor gezinnen die veel koken.
10. Goede olijfolie kiezen: checklist voor in de winkel
Als je in de supermarkt staat of online shopt en je wilt goede olijfolie kiezen zonder olijfolie-expert te zijn, dan helpt deze korte checklist je om snel het verschil te zien tussen een gewone fles en echte extra vierge olijfolie:
Kies altijd ulei de măsline extravirgin.
Controleer de herkomst van de olijven.
Kies bij voorkeur voor één land, één regio of één producent.
Donker glas of blik heeft de voorkeur.
Let op een recente oogstdatum.
Een frisse, fruitige geur is een goed teken.
Een lichte bitterheid en peperige afdronk wijzen vaak op een hoog gehalte aan natuurlijke polyfenolen.
Met deze punten wordt goede olijfolie kiezen een stuk eenvoudiger, ook als je geen olijfolie-expert bent. En wil je een concreet voorbeeld, dan zijn de Liophos-oliën in onze webshop een mooie start: biologisch, extra vierge en volledig transparant over herkomst en kwaliteit.
Van de markt naar jouw keuken
Tijdens markten en evenementen merk ik telkens opnieuw hoeveel interesse er is in goede olijfolie. Tegelijk zie ik ook hoeveel verwarring er bestaat over etiketten, herkomst en kwaliteit.
Hopelijk helpt deze gids je om de volgende keer met meer vertrouwen een fles olijfolie te kiezen. Zodra je weet waar je op moet letten, wordt het verschil tussen een gewone supermarktolie en een hoogwaardige extra vierge olijfolie veel duidelijker.
Ben je nieuwsgierig geworden naar een biologische Griekse olijfolie? Dan ben je natuurlijk van harte welkom om onze Liophos-olijfolie te proeven tijdens één van onze markten in de regio Eindhoven of om de verschillende varianten te ontdekken in onze webshop BioRomania.nl.
Wil je meer algemene achtergrondinformatie over olijfolie en kwaliteit, dan kun je hier een onafhankelijke uitleg lezen:
https://www.olijfolieinstituut.nl/consument-olijfolie/
